Categorie archief: Nieuws

Bevindingen oktober 2015 – november 2015

Nu bijna twee maanden in de Molukken. Bij deze, zo kort mogelijk, mijn bevindingen tot nu toe.

Nationaal niveau;
1. Op televisie (Nationale Omroep) zie ik, in tegenstelling tot vorig jaar, regelmatig aandacht voor de milieuvervuiling. Dat is inclusief lange uitzendingen voor kinderen met opvoedkundige inhoud. Daaruit maak ik op dat het bewustzijn van de problemen er op dat niveau wel is. Nut en noodzaak wordt onderkent om daar verandering in aan te brengen.
2. In Bogor houdt men demo’s om afvoer van afval vanuit Jakarta te stoppen. Beschikbare capaciteiten raken overbelast. De hoofdstad kan haar eigen problemen niet handelen blijkbaar.
3. Wetgeving rondom afval is nationaal geregeld op alle niveau’s. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is ook wettelijk geregeld. Ook wat dat betreft is men zich dus bewust van de realiteit, nut en noodzaak voor verandering. Blijft implementatie en toezicht op naleving over.

Provinciaal niveau Maluku;
1. Overheid behandeld de problematiek regelmatig in de media (TV, radio en kranten). Bewustzijn ook daar dus aanwezig. Implementatie van wet- en regelgeving is nergens gerealiseerd. Geen toezicht op naleving. Dat is behoudens Ambonstad, waar men wel voortvarender is wat dat betreft. Maar ook daar geldt dat er nog geen effectief toezicht is op handhaving.
2. Er wordt door gouverneur opgeroepen tot actie en hij vraagt om steun van buitenaf (via oa TV-Maluku). Realiteit is dat voorstellen die vorig jaar al zijn gedaan in de la blijven liggen. Aanbod om daarop terug te komen is nog niet beantwoord. De acties die ik tot nu toe heb gezien hebben alle kenmerken van publiciteitstunten. Daadwerkelijk zelf verantwoordelijkheid nemen heb ik nog niet gezien buiten Ambonstad. Burgermeester van Ambonstad roept via media op tot samenwerking met andere gebiedsdelen van Maluku om de beschikbare capaciteit van Toisapu optimaal te gebruiken en zo onafhankelijk van de afvalverwerkers op Java te kunnen opereren. Afvalverwerking op provinciaal niveau ontbeert recycling bedrijven.
3. Ten aanzien van reduce en re-use zie ik geen acties. Ik zie geen aanstalten om bedrijfsleven daarbij te betrekken en/of mede verantwoordelijk te maken.

District niveau Lease;

1. Geen enkele vorm van implementatie van wet- en regelgeving. Laat staan toezicht op naleving. Spontaan ontstaan publieke afvalplaatsen die een gevaar voor gezondheid opleveren.
2. Niemand die zichtbaar verantwoordelijkheid neemt voor de openbare wegen en plaatsen. Lange linten van, met name, plastic afval. Vooral op Saparua is dat het geval. Nusa Laut en Haruku leveren dezelfde beelden maar in mindere mate door een kleinere populatie en afwezigheid van intensieve middenstand en marktplaats (Saparua stad)
3. Het gedrag tav afval is gelijk op de drie eilanden van Lease. Weggooien waar je staat, loopt, vaart of rijdt, is normaal en wordt geaccepteerd.

Algemene indruk van de wens tot verandering op individueel niveau;

1. Vrijwel iedereen die ik spreek maakt zich zorgen. In de meeste gevallen wordt naar de overheid verwezen. Eigen verantwoordelijkheid nemen is niet het eerste waar men aan denkt. Wel zie ik voldoende bereidheid die te nemen mits goed ondersteund met informatie en (financiële) support.
2. De scholen hebben intern wel een “Sekolah Bersih” beleid maar dat houdt op bij de hekken van de scholen. Dat is wat mij betreft expemplarisch voor het optreden van andere instanties als. Kokerkijken en verschuilen achter bureaucratische structuren.
3. Het is vooral de GPM kerk die wel hardop stelling neemt in het algemeen belang en actie onderneemt. Dat beperkt zich nog tot het plaatsten van spandoeken met oproepen tot gedragsveranderingen. Het besluit van Klasis GPM Lease blijkt voort te komen uit een besluit dat eerder in de synode is genomen, zo hoorde ik gisteren in gesprek met een ouderling van Ihamahu. Vanuit andere besturen van kerk of moskee zie ik geen acties of voornemens daartoe. Voor Lease is er nu het voornemen voor het oprichten van een Bank Sampah, mogelijk in samenwerking met al bestaande handellaren in oud ijzer.
4. In het algemeen is er niet een cultuur van samenwerken. Men wacht af wie de bal verder schopt nadat die is aangespeeld. Overheid en locale bestuurder doen niet anders. Die kijken rustig toe naar wat vrijwilligers ondernemen en voor elkaar krijgen.
5. Er lijkt een sfeer te ontstaan tot verzet. Het woord „demo” is al gevallen. Niet door mij maar door een betrokken ouderling in Ihamahu.

Wat kan Green Moluccas verder doen?

Toen ik begon aan dit programma was ik in de veronderstelling dat onwetendheid een belangrijke rol zou spelen. Die aanname is nu voor een belangrijk deel gecoupeerd. In elk geval 100% als het om bestuurders en instituties gaat. Blijft over de onwetendheid van burgers tav de bedreiging van de gezondheid (voedselketen, malaria) welzijn en welbevinden. Daarvan denk ik nog steeds dat men zich, onvoldoende of helemaal, niet bewust is van de gevaren van afval in zee of op het land werpen.

Macroniveau;
1. Blijven aandragen van innovaties in de afvalverwerkingstechnologie (zie Waste Recycling Ship) middels Indonesian Diaspora Network.
2. Stimuleren van integrale oplossingen en multi-discipliniar denken en werken aan verbetering. Loslaten van geïnstitutionaliseerde kokervisie’s en solitair werken. (middels Indonesian Diaspora Network? Vraag aan Wiwi Tijook.)
3. Blijven wijzen op gevaren, niet alleen voor eigen bevolking maar ook voor die van andere landen. (Indonesia Diaspora Network? Vraag aan Wiwi Tijook.)
4. Instellen van sancties. Op export van vis bijvoorbeeld. (politiek > ambassade?)

Mesoniveau;
1. Stimuleren van samengestelde werkgroepen. (multi-disciplinair en vanuit de gezamenlijkheid van betrokken instanties)
2. Stimuleren instellen sancties door nationale overheid op niet naleven van wet- en regelgeving door provinciale- en locale overheden.
3. Stimuleren prioriteren van middelen naar afvalsystemen.
4. Stimuleren erkenning van traditionele waarden en normen. (Molukse adat, functie sasi, functie kewang etc.)
5. Stimuleren locale initiatieven tav educatie en afvalverwerking (Locale community Green Moluccas een professionele stichting maken. Heka Leka (en soortgelijke stichtingen), ondersteunen met middelen.
6. Stimuleren compostprogramma’s. Lease eilanden zijn niet erg vruchtbaar, eigen voedselvoorziening is eenzijdig. Daar liggen kansen voor landbouw en verbetering eigen voedselvoorziening.

Microniveau;
1. Bijdragen aan educatie en educatiematerialen t.a.v milieu-educatie
2. Bijdragen aan voorlichting t.a.v. milieu-educatie
3. Ondersteunen van compostprogramma’s en landbouw gericht op verbouwen van m.n. groeten en fruit
4. Ondersteunen waar nodig en mogelijk, herintroduceren functie Kewang (functie in Molukse adat, belast met natuurbehoud)

Tot zover, er zal vast nog op af te dingen zijn, of aan toe te voegen,

Green Moluccas

Voortgang GM en resultaat overleg voorzitter Klasis GPM PP Lease

Beste allemaal,

In afwachting op het vernieuwde communcatieplan van Green Moluccas, richt ik me even tot „de kern”, met dit positieve bericht.
Communicatie nieuwe stijl; de „kernfiguren” van Green Moluccas aanschrijven per mail, met cc aan bekende samenwerkingspartners. Facebook schoot te kort.
Moet er zelf nog aan wennen.

Gisteren 1,5 uur lang gesproken met Caq Sapalette, voorzitter van de overkoepelende kerkraad van de 3 eilanden, Nusa Laut, Saparua en Haruku. Er is vanaf juli dit jaar contact en overleg middels Facebook met Caq, zo wil hij aangesproken worden. Hij is al langer enthousiast over visie, missie, waarden en werkwijze van Green Moluccas. In de tussentijd heeft hij een seminar georganiseerd voor alle hoofden van scholen op Saparua, met als thema „Lingkungan Hidup” (leefomgeving). Dat is echt een opsteker om te horen. Was laatst ook op Facebook te zien.

Caq is van mening dat van de vele thema’s die raken aan Lingkungan Hidup, de vervuiling door afval prioriteit heeft als het om Lease gaat, boven ontbossing, palmolieplantages en andere zaken. Hij borduurde ook verder op het plan om Saparua in 1 dag helemaal te ontdoen van zwerfaval. Dat plan is geboren in overleg met de leidende dominees van Haria. Of dat gaat lukken gaan we meemaken.

Resultaat van gisteren;
Green Moluccas is gevraagd een presentatie te geven voor de jaarvergadering op 1 december in Hulaliew, Haruku.
Lingkungan Hidup wordt opgenomen in het 5-jarenplan van de GPM Lease. Dat resultaat van dit overleg en de uitwisseling van de afgelopen maanden, mag er zijn en heeft veel betekenis.
Tijdens de jaarvergadering zijn de vertegenwoordigers aanwezig van alle kerkraden van GPM PP Lease. Caq heeft de power om de kerkraden van de drie eilanden aan te sturen, inclusief de catagorale kerk „Honk Im Tong, van de Chinese gemeenschap op het eiland.

Resultaat van een dag daarvoor;
2 dagen terug een gesprek gehad met een van de ouderlingen van de Chinese afdeling van de GPM. Hij deelt de zorgen over het afvalprobleem en met name dat op het strand van Waisisil en bij “Kuburan China”,  waar spontaan wordt gedumpt en het vuil zich inmiddels heeft ontwikkeld tot een grote stinkende verzameling van vanalles en nog wat. Hem heb ik geïnformeerd over o.a. het pyrolysis proces, waarbij olie wordt teruggewonnen uit plastics. Dat is handel en dat voelt hij, als rasechte handelsman, feilloos aan. Direct de calculator op tafel en plannen maken. Ik mag dat wel. „Als ze op Java die machines kunnen maken kunnen we dat hier ook” , is zijn insteek. Dat mag ik ook wel graag horen 😉

Veky en ik zullen van de gelegenheid in Hulalieuw (Haruku) gebruik maken om een eerste ronde over Haruku te maken en daar foto’s te maken en contacten te leggen in de verschillende dorpen.
We gaan op zoek naar de bekende „Kewan” van het dorp Haruku, Dhr. Eliza Kissya. Zijn roepnaam is Oom Elli.
Oom Elli is een inspirerende man, die voor verbindingen kan zorgen met andere mensen, die willen weten over hoe en wat met Molukse adat en de relatie met zorg en beheer van de directe leefomgevingen.

Interssant gesprek gehad met de Imam van Siri Sori Islam over de verwaarlozing van de leefomgeving. Hij bracht direct de „tiga tongka” naar voren, als een must voor verandering. Dat staat voor overleg tussen Imam, Raja en Kepala Adat. Mijn vriend Aziz, van het guesthouse in Kulur, gaat een zelfde overleg aan met zijn Iman, Raja en Kepala Adat. Heeft daar weinig fiducie in omdat hij al veel tijd en energie heeft besteed aan het afval, maar weet niet van opgeven. Dat mag ik ook wel 😉

Van Harry Thijsen, vrienden van Ameth, heb ik begrepen dat 2 vertegenwoordigers inmiddels zijn aangekomen in Maluku en de docenten op gaan zoeken die Ada al vaker naar voren heeft geschoven. Dat alles met het plan om in Ameth Greenschools van de grond te krijgen. Heel blij mee en geeft moed 😉

Maggie heeft intussen een afspraak voor me geregeld met Irene Manuputy van Toisapu. Zij wacht donderdag om 17.00 bij het standbeeld van Pattimura op Ambon, samen met de groep jongeren waar Joseph eerder contact mee had. Wie weet komt het allemaal toch weer goed met die samenwerking. Met dank aan Maggie zover! Zij zal er zelf ook zijn.

Intussen ook persoonlijk overleg met ene John Latuny van Latuhallat. Hij wil verder met Green Moluccas en wil samen zoeken naar de juiste machines voor een Bank Sampah op locale niveau’s. Heeft kennis in Surabaya die al informatie over die machines leverden. Na de eerste ontmoeting dachten Veky en ik dat hij alleen op zoek was naar financiën maar wellicht is dat toch een verkeerde inschatting. Ik zal hem opzoeken als ik weer in Ambon ben vanaf donderdag a.s..

In het penginapan Rumah RP van Ada, ben ik Melissa Matutala en haar gezin tegengekomen, komen uit Moordrecht. Erg enthousiast over GM en zelf ook actief in Suli. Heeft daar zelf ook een penginapan. Dat is weer een lokale actieveling erbij! Ik zoek haar daar op zodra daar tijd voor is. Ze zijn nog even op Ambon.

Voor mezelf ben ik een uitstapje aan het voorbereiden. Van plan om 8 december er voor minimaal 2 weken tussenuit te gaan om bij te komen van 6 weken hard werken. Wordt Raja Ampat. Kreeg net een uitnodiging om daarheen te komen. Ook daar zal ik nog een socialisatie doen in een van de dorpjes op Pulau Gam, zoals het er nu uitziet. Wordt vervolgd.

Weer een paar kleine stapjes en een structurele grote „GPM stap” vooruit in de duurzame richting. Dat is een berichtje „nieuwe stijl waard, dacht ik zo 😉

Groetjes uit Haria,
Kees Lafeber, met dank aan Veky Leuwol die de nodige aanvullingen gaf en weer handiger manoeuvreert dan ik met alle locale gevoeligheden, Die man is goud waard